Kürtaj (kadın hastalıkları ve doğumda kullanıldığı şekliyle) rahim içinden doku almak anlamına geldiğine göre sadece gebelik sonlandırmak için yapılmaz.

Kürtaj kelime anlamı ile kazımak demektir. İstenmeyen ve zorunlu durumlarda gebeliğin sonlandırılması dışında rahimden parça ya da doku alınması gereken durumlarda da kullanılan tıbbi bir terimdir. Rahimden kürtaj işlemi ile gebelik materyali alınabileceği gibi biyopsi için ya da tedavi amaçlı doku parçaları da alınabilir. Özellikle kadınlarda menopoz sonrasında ve çeşitli nedenlerden meydana gelen kanamalarda tanı koyabilmek için kürtaj yapılabilir. Ayrıca kısırlık araştırmalarında da rahmi tanıyabilmek için kürtaj işlemi uygulanabilir. Anlaşılacağı üzere kürtaj yalnızca çocuk aldırma operasyonu olmadığı gibi çeşitli türleri de vardır.

Kürtaj Türleri

Rahim içerisinde yer alan bütün gebelik unsurlarının temizlenmesi işlemine kürtaj adı verilmektedir. Öte yandan bu işlem, sağlıksız gebeliklerde de uygulanmaktadır. Yani sadece istenmeyen gebelikler için kullanılan bir yöntem değildir. Kelimenin kökeni Fransızcadır ve Türkçeye de Fransızcadan gelmiştir.

Kürtaj işlemi, çoğunlukla istenmeyen gebelik sonrasında uygulansa da rahim içerisinde kanama veya herhangi bir anormallik varsa da bu işlem uygulanabilmektedir. Bazı kadınların adet dönemleri uzun ve yoğun kanamalı gerçekleşebilmektedir. Bu durumlarda da kürtaj işlemi uygulanabilmektedir. Kürtaj türleri birbirinden farklılık göstermektedir ve oldukça fazla kürtaj çeşidi bulunmaktadır. İşlemin steril bir ortamda ve uzman doktorlar tarafından gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Kürtaj Türleri Nelerdir?

Kürtaj uygulamaları birbirinden farklıdır. Bu uygulamalar genel olarak iki başlık altında değerlendirilebilmektedir. Bunlar, medikal kürtaj ve cerrahi kürtajdır. Cerrahi kürtaj da kendi arasında 6 başlık altında değerlendirilmektedir. Şimdi bu uygulamaların hepsine tek tek bakmak gerekmektedir.

1. Medikal Kürtaj

Medikal kürtaj, genel olarak ilaç ya da kürtaj apı ile gebeliğin düşürülmesi yöntemine denilmektedir. Gebeliğin ilk 9 ayında, medikal kürtaj yöntemi uygulanabilmektedir. Eğer gebeliğin erken döneminde bu yöntem kullanılıyorsa, hastaya iki farklı ilaç verilmektedir. Bu uygulamada mifebristone, rahmin iç tabakasının döllenmeye uygun bir duruma getirilmesini sağlayan progestoren hormonunun bloke edilmesinde rol oynamaktadır. Bu yöntem ile progestoren hormonu bloke edildiğinde rahim duvarı incelecektir ve gebelik durdurulmuş olacaktır. Bu işlem sonrasında hastaya, rahimde kasılmalara yol açan başka bir hap verilmektedir. Hap sonrasında rahim kasılmakta ve kanama ile birlikte bebek düşürülmüş olmaktadır.

2. Cerrahi Kürtaj

Cerrahi kürtaj, gebeliğin sonlanması için cerrahi müdahalenin yapılması işlemine denilmektedir. Bu yöntem, kendi içerisinde 6 başlığa ayrılmaktadır.

Pipelle Kürtaj ya da Biyopsi

Bu yöntem, çoğunlukla endometriyumdan biyopsi örneği alınması için gerçekleştirilmektedir. Kısırlık hastalarında, endometriyum durumu ve yapısının değerlendirilmesi için Pipel kürtaj uygulanmaktadır. Bu yöntem, menopoz dönemi kanamalarında daha az risk içeren ve daha kolay bir uygulama olduğu için tercih sebebi olmaktadır.

Revizyon Kürtaj

Düşük sonrasında rahimde kalan parçaların temizlenmesi konusunda uygulanan bir yöntem olan revizyon kürtaj ile rahim içerisinde yer alan materyaller vakumla çekilmekte ve bunun sonrasında rahim, metal tıbbi enstrümanlar vasıtası ile kontrol edilmektedir.

Probe Kürtaj

Bu yöntem, rahimde anormal kanamaların olması sonucunda uygulanmaktadır. Bu anormal kanamalar, rahim iç dokusu veya zarı bölgesinde kazıma yahut vakum tekniği kullanılarak kontrol altına alınmaktadır. Rahimde alınmış olan materyaller, tanının belirlenmesi konusunda belirleyici olmaktadır. Probe kürtaj yöntemi, önceden yumurtlamanın olup olmadığı konusunda bilgi veren bir uygulama idi. Fakat zamanlar yumurtlamanın tespiti konusunda daha basit ve kolay testler oluşturulmuş, bu şekilde yumurtlama tespitine başlanmıştır.

Bumm Kürtaj

Bu yöntem ile fraksiyone kürtajın işlemleri aynıdır. Bumm kürtaj ile büyük gebelikler önlenmektedir. 16 haftalık bir gebelik sürecinde iken bebekte yer alan anormallikler yüzünden, Bumm kürtaj yöntemi ile gebelik sonlandırılmaktadır. Bu uygulama öncesinde hastaya anestezi yapılmaktadır. Anesteziden sonra uygulama gerçekleştirilmektedir. Uygulamada kullanılan aletlerin genişlikleri yaklaşık 18 mm kadardır. Hem bu aletler hem de boom küretleri ile gebelik işlemi sonlandırılmaktadır.

Fraksiyone Kürtaj

Fraksiyone kürtaj uygulaması ile kanama yerini tespit edebilmek amacı ile 2 farklı yerden örnek alınmaktadır. Bu uygulama esnasında vakum yöntemi yerine meral kürek tercih edilmektedir. Bu uygulama esnasında örnek alınan 2 farklı nokta şu şekilde sıralanabilmektedir:

  • Endometriyum Kanal
  • Endoservikal Kanal

Bu iki kanal, rahim patolojileri ve rahim ağzının belirlenmesi konusunda yardımcı olmaktadır.

Vakumlu Kürtaj

Lokal ya da genel anestezi uygulanarak yapılan vakumlu kürtaj ile anestezi sonrasında karman kanüller kullanılmakta ve rahim ağzı genişletilmektedir. Enjektörün ucuna kanül yerleştirilmekte ve bu sayede rahim içerisine negatif bir basınç uygulanmaktadır. Bu şekilde gebelik sonlandırılmaktadır. Bu işlem yaklaşık olarak 6 dakika sürmektedir. Yani rahim içerisinde bir parça kalmayana kadar işlemin devam etmesi gerekmektedir. Bu işlem sonrasında hasta, 1 hafta kadar gözlem altında tutulmakta ve daha sonra taburcu edilmektedir. Bu yöntem, kürtaj türleri içerisinde en fazla kullanılan yöntemdir.

Cerrahi Kürtajın Avantajları Nelerdir?

Cerrahi kürtajda işlem çok kısa sürmektedir. Ayrıca bu yöntemde kanama da az olmaktadır. Cerrahi kürtaj hastanede uygulanmakta ve bu nedenle de işlem sonrasında herhangi bir istenmeyen belirtinin görülme riski oldukça azdır. İşlem sonrasında 2 saat gözetim altında tutulduktan sonra hasta, evine gönderilebilmektedir.

Cerrahi Kürtajın Dezavantajları Nelerdir?

Bu yöntem ile vajinaya yabancı madde girmekte, bu durum ise hastanın rahatsız olmasına neden olmaktadır. Bilindiği gibi medikal kürtajda ilaç ya da hap tedavisi uygulanmakta ve böylelikle gebelik sonlandırılmaktadır. Fakat cerrahi kürtajda işlemler biraz daha zordur. Bu işlem esnasında lokal ya da genel anestezi uygulanmaktadır. Anestezin bazı yan etkileri olabilmektedir. Bu, hastanın kendisini bir parça rahatsız hissetmesine neden olabilmektedir. Ayrıca kullanılan ilaçların da bazı yan etkileri bulunmaktadır. Cerrahi kürtaj yöntemi, gebeliğin 5. haftası ve sonrasında uygulanabilmektedir.

Kürtaj Nerede Yapılmaktadır?

Kürtaj işleminin nerede yapıldığı oldukça önemlidir. İşlemin yapılacağı yerin hijyenik olması gerekmektedir. Bu işlem lisanslı klinik-özel hastanelerde ve devlet hastanelerinde uygulanmaktadır. İşlem esnasında hijyenik ve modern tıbbi cihazların kullanılması oldukça önemlidir. Kürtaj işlemi çoğunlukla uzman jinekolog hekimler tarafından uygulanmaktadır. Fakat dahiliye cerrahlarının da kürtaj ruhsatı bulunmaktadır. Kürtaj işleminde, biraz önce de söylediğimiz gibi hijyen oldukça önemlidir. Çünkü cerrahi kürtaj işlemlerinde vajinaya çeşitli yabancı aletler girmektedir. Bu nedenle bu aletlerin temiz ve steril olması, hasta sağlığı açısından mühim bir konudur.