Kürtajın riskleri nelerdir? Yan etkileri, tehlikeleri ve zararları nelerdir? Tecrübeli hekimler tarafından yapıldığında normal gebelik haftalarında uygulanan kürtaj işlemi esnasında oluşabilecek riskler hemen hemen yok denecek kadar azdır. Ancak yine bir cerrahi girişim olduğu için bazı riskler de taşır. Bu riskleri aşağıda inceleyelim:

Rahim delinmesi (Rüptür): Rahim delinmesi operasyon özenli ve dikkatli yapıldığı takdirde çok nadir görülen bir komplikasyondur. Bu risk gebelik yaşı büyüdükçe artabilir. Rahimin delindiği fark edildiğinde işleme hemen son verilir ve hasta müşahadeye alınır. Eğer kanama delinen bölgeden karın boşluğuna doğru oluyorsa kişide bir takım spesifik belirtiler ortaya çıkar. Eğer operasyon esnasında rüptür olduğu fark edilmez ise bağırsaklar, rektum, mesane gibi organlar zarar görebilir ve bu durumda kişinin hayatını tehlikeye sokabilecek boyutlarda riskler oluşur. Kürtaj operasyonunun tehlikeleri arasında en önemli durumlardan biridir. Deneyimsiz bir doktor tarafından uygulandığında kürtaj sırasında ya da kürtajdan hemen sonra fark edilmediğinde büyük sorunlara yol açabilir.

Parça Kalması ( Rest plasenta): Kürtajın en çok görülen komplikasyonudur ve halk dilinde parça kalması olarak bilinen “rest” durumudur. Kürtajdan belli bir süre sonra ortaya çıkan fazla miktarda olan ve durmayan kanama ile kendini belli eder. Tedaviye küçük bir işlemle devam edilir ve yeniden kürtaj gerekir. Ciddi bir tehlikesi yoktur. 5 haftadan küçük ya da 10 haftadan büyük gebeliklerde daha sık rastlanır.

Kürtaj Sonrası Enfeksiyon: Kürtajın riskleri arasında gösterilen diğer bir komplikasyon da enfeksiyondur. Genelde operasyondan 4-5 gün sonra ortaya çıkar. Gelişen enfeksiyon tüplere kadar ulaşırsa tüplerde tıkanıklık ve yapışıklığa ve bunun sonucunda kısırlığa sebep olabilir. İşlem sırasında hijyen kurallarına uyulursa risk oldukça azalır. Bazen de kişinin kendisinden kaynaklanan durumlar sonucunda enfeksiyon gelişebilir. Kürtajdan sonra temizliğe dikkat edilmemesi, havuz–deniz yasağına uyulmaması, operasyondan sonra cinsel ilişkiye girilmesi gibi durumlarda enfeksiyon oluşabilmektedir. Uygun olan her kürtaj operasyonundan sonra koruyucu amaçlı antibiyotik tedavisi gerekmektir.

Kürtaj Sonrası Gebelik Devamı: Çok erken gebeliklerde bazen gebelik ürünü alınamayabilir ve hamilelik devam edebilir. 5 haftalıktan küçük gebeliklerde bu durum daha çok görülür. Fark edildiğinde 1 hafta geçtikten sonra işlemin tekrarı gerekebilir. Bu sebeple kürtajın en erken 5-6. haftalarda yapılması ideal olandır. Ya da kürtajı takiben ultrason ile kontrol bu riski yok denecek kadar aza indirir.

Rahim İçinde Kan Birikmesi: Hematometra olarak adlandırılan son derece nadir rastlanan bir durumdur. Gebeliğin bitirilmesi soncu rahim ağzı sıkıca kapanır ve kan rahim içinde çoğalır. Oldukça ağrılı bir rahatsızlıktır. Serviksin ince bir buji ile açılması sonucunda sorun giderilmiş olur.

Kürtajın yapılamaması: Bazen daha önceden yapılmış bazı operasyonlar veya rahimdeki şekil bozukluklarından dolayı rahim içerisine katater sokulamaz ve kürtaj işlemi yapılamaz. Böyle bir durumda hasta anesteziden çıkarılır, ağızdan ve vajinal yoldan uygulanan bazı ilaçlarla rahim ağzının açılması gerçekleştirilir ve 1-2 gün sonra operasyon yapılabilir.

Yapışıklık: Kürtajın yan etkilerinden ve en önemli olanlardan biridir. Kürtaja bağlı olarak gelişen ve Asherman sendromu denilen bir durumdur. Burada rahimin iç duvarlarında yapışıklıklar, dolayısıyla da adet kanamasında azalma görülür. Hatta bu durum kısırlığa kadar varabilir. Sebebi metal küretler ile rahimin normalden fazla kazınmış olmasıdır. Teşhis rahim filmi çekilerek konulabilir. Deneyimsiz kişilerin yaptığı kürtajın yan etkilerinin daha çok görüldüğünü unutmamak gerekir. Halk arasında kürtajın zararları olarak değerlendirilen yapışıklık ve buna bağlı oluşan kürtajdan sonra kısırlık durumu deneyimsiz kişiler tarafından, dikkatsiz ve gerekli kurallara uyulmadan yapıldığında nadiren de olsa ortaya çıkabilmektedir.

Aşırı Kanama: Özellikle ilerlemiş gebeliklerde operasyon sırasında aşırı miktarda kanama olabilir. Kanama durdurulamaz ise hasta ciddi hasar görebilir. Çok sık görülmeyen bir durumdur. Bu tür bir durumda derhal doktora gidilmelidir.

Adet gecikmesi (Adet Rötarı): Hamileliğin sonlandırılması sonrasında ilk adet genelde yaklaşık bir ay kadar sonra görülür. Kürtajın yapıldığı gün adet kanamasının birinci günü olarak kabul edilir ve normal zamanda kaç günde bir adet olunuyor ise o kadar süre sonra ilk adet gerçekleşir. Nadiren de olsa bu süre 60 güne sarkabilir. Eğer beklenen günde adet olunmaz ise mutlaka jinekolojik bir değerlendirme yapmak gerekir. Eğer adet gecikmesine hamileliğin sürmesi, Asherman Sendromu gibi komplikasyonlar sebep olmamış ise veya gebelik devam etmiyor ise ilaçlarla adet kanamasının meydana gelmesi sağlanır.

Kürtajın tüm riskleri, yan etkileri, tehlikeleri ve zararları gebelik haftası arttıkça artar. Bu yüzden kürtaja karar verildiğinde yasal sınır olan 10. haftanın geçmemesine dikkat etmek gerekir. Adet gecikmesi olmasa bile gebe olma ihtimali varsa mutlaka bir hekime danışmak gerekir.