Kürtaj, istenmeyen hamileliklerin özel vakum etkisi olan aletler kullanılarak bitirilmesine verilen isimdir. İstenmeyen gebelikler gebeliğin onuncu haftasına kadar olan gebeliklerde kadının isteği ile kürtaj operasyonunun yapılması ülkemizde yasal olarak kadınların isteğine bırakılmıştır. Kürtaj, hasta haklarına ve mahremiyet ilkesine bağlı kalınarak, sadece kadın hastalıkları ve doğum uzmanları tarafından yapılabilir. Kadının evli olduğu durumlarda sosyal endikasyon nedeniyle erkeğin de onayı gereklidir. Kürtaj (kurtaj, küretaj gibi çeşitli şekillerde adlandırılır) olacak kadın bekar ve 18 yaşından büyük ise sadece kendi onayı yeterlidir. Bekar ve 18 yaşından küçükse ebeveynlerinin izni gerekir.

Kürtaj Öncesi Neler Yapılmalıdır?

Kürtaj öncesinde kadın ve erkeğin kan grupları ve Rh faktörleri kesinlikle bilinmelidir. Eğer gebelik altı haftayı geçmediyse uyuşmazlık iğnesi yani anti Rh İmmünüglobilin yapılmasına gerek duyulmaz. Altı haftayı geçmiş gebeliklerde kürtaj operasyonundan sonra 72 saat içinde uyuşmazlığı önleyen iğne yapılmalıdır. Kürtajın yasal sınırlar dahilinde yapılabilmesi için yazılı onay belgesi gerekir. Bu belgede kürtajın riskleri, kürtaj esnasında kürtaja ve anesteziye bağlı oluşabilecek riskler açıkça belirtilmelidir. İstenen bu belge hasta hakları yönünden hasta ve hekim arasında gizli kalacaktır.

 

Kürtaj operasyonu gerçekleşmeden önce ayrıntılı bir jinekolojik muayene ve vajinal ultrason yapılmalı; kadının rahmi, vajinası, yumurtalıkları hakkında her şey tam olarak bilinmeli, rahim içi gebeliği, yumurtalık kistleri, Dış gebelik rahmin anatomik yapısı gibi bilgiler edinilmelidir. Kürtaj genel yada lokal anestezi ile yapılır. Genel anestezi uygulanacaksa kürtajdan önce en az 6 saat aç kalınması, su bile içmeden beklenmesi gerekir. Lokal anestezi uygulanacaksa aç olunması gerekmez. Daha önce doğum yapmamış ya da doğumlarını sezaryen ile yapmış kadınlar için genel anestezi yapılması daha uygundur. Kürtajın kadın üzerinde psikolojik etkisini azaltmak yada yok etmek için genel anestezi daha uygundur.

Genel anestezi muhakkak anestezi doktoru tarafından uygulanmalıdır. Yapılan aslında tam olarak genel anestezi değil sedasyondur. Sedasyon operasyonu kısa süreli ve genellikle 5-6 dakika süren bir operasyondur. Bu operasyondur sonra hasta uyandırılır. Kürtaj operasyonunun tamamlanması hemen hemen 15-20 dakika sürer. İşlemden sonra hasta 40 dakika kadar dinlendirilir, reçetesi verildikten sonra taburcu edilir ve günlük normal hayatına dönebilir. Daha önce doğumunu normal yolla yapmış olan kadınlar için lokal anestezi tercih edilebilir. Lokal anestezi için, rahim ağzının yanlarında dört kadran lokal anestezi etkili ilaçlar bir enjektör yardımıyla enjekte edilir. Bir kaç dakikada etkisini gösterir ve kürtaja başlanır. Lokal anestezi ile kürtaj işlemi sırasında hasta biraz ağrı hissedebilir.

Kürtaj Nasıl Yapılır?

Operasyon jinekolojik masalarda gerçekleştirilir. Kürtaj yapılan yerin, masanın ve aletlerin steril olmasına özen gösterilmelidir. Kürtaj operasyonu günümüzde Karman enjektör olarak bilinen özel tasarımlı bir makineyle yapılmaktadır. Rahim delinme ihtimali bu şekilde çok azalmıştır. Önceden kullanılan keskin uçlu metal küretler ile kürtaj esnasında sık sık rahim delinmesine neden olmaktaydı.

Kürtaj Operasyonunun Aşamaları:

  • Hasta jinekolojik masaya yatırılır.
  • Genel anestezi uygulanacaksa anestezi hekimi hastayı koluna yaptığı bir iğne ile uyutur. Bu şekilde hasta işlemle ilgili hiçbir şeyi hatırlamaz.
  • Rahim ağzını görünür hale getirmek için spekulum denilen bir alet yerleştirilir. Vajina Batikon ve rahim ağzı gibi antiseptik bir solüsyon ile temizlenir.
  • Rahim ağzı tek dişli denen ve rahim ağzını tutmak için kullanılan bir aletle uygun noktadan tutulur.
  • Lokal anestezi (bölgesel uyuşturma) uygulanacaksa burada yapılır.
  • Buji denilen aletlerle rahim yolu uygun numaraya kadar genişletilir. Eğer lokal anestezi yapılmışsa bu genişletme (dilatasyon) sırasında bir miktar ağrı hissedilebilir.
  • Rahim ağzını genişletme operasyonundan sonra gebelik haftasına uygun steril plastik kanüller rahim kanalından geçirilir ve rahim içindeki boşluğa gidilir. Bu işlem esnasında rahim duvarı delinmemesi için çok dikkatli davranmak ve plastik kanülü zorlamadan kullanmak gerekir. Plastik kanülün diğer tarafı negatif basınç yaratarak gebelik materyalini içine çekebilen 60 cc lik özel yapılmış enjektöre monte edilir. Karman denilen bu enjektörün vakum yapıcı etkisiyle gebelik muhtevası aspire edilir ve Karman enjektör içine aktarılır. Rahim duvarları toparlanana, içinde parça kalmayana kadar ve rahim duvarlarından tipik ‘’cry’’ denilen ses gelinceye kadar operasyon sürdürülür.Operasyon bittikten sonra tek dişli çıkarılır, rahim ağzı ve vajina bir kez daha antiseptik solüsyonla temizlenir. Tek dişlinin girdiği yerden kanama olup olmadığı kesinlikle kontrol edilmelidir. Daha sonra spekulum dikkatli bir şekilde çıkartılır.
  • Hasta uyanınca ağrı hissetmemesi için kalçadan yada makattan ağrı kesiciler verilebilir.
  • Kürtaj operasyonundan sonra hasta uyanmadan önce rahim içinde parça kalıp kalmadığı tekrar ultrason ile kontrol edilmelidir.